Sitrik Asit Anhidrat – Citric Acid Anhydrous, E330, 1 kg
Sitrik Asit Anhidrat; yapısında bağlı kristal suyu bulunmayan, C₆H₈O₇ formülüne sahip beyaz kristal organik asittir. Gıda formülasyonlarında E330 koduyla asitlik düzenleyici, kuru ve efervesan karışımlarda asit bileşeni, temizlik ürünlerinde kireç çözücü ve endüstriyel proseslerde pH düzenleyici olarak kullanılabilir.
%99,5–100,5 analiz değerine sahip sitrik asit anhidrat, özellikle nem miktarının düşük tutulması gereken toz içecekler, efervesan tabletler, kuru premiksler, banyo topları ve toz temizlik ürünleri için tercih edilir. Monohidrat sitrik asitten farklı olarak kristal yapısında bir molekül su içermez.
E330 ifadesi, sitrik asidin gıda katkı maddesi olarak kullanılan kimyasal kimliğini belirtir. Bir ürünün gıda üretiminde kullanılabilmesi için yalnızca E330 olarak adlandırılması yeterli değildir; gıda sınıfı uygunluk belgesi ve parti analiz sertifikası kontrol edilmelidir.
Teknik Özellikler
|
Özellik |
Değer |
|
Ürün adı |
Sitrik Asit Anhidrat |
|
İngilizce adı |
Citric Acid Anhydrous |
|
Diğer adı |
Susuz sitrik asit |
|
IUPAC adı |
2-Hidroksipropan-1,2,3-trikarboksilik asit |
|
Gıda katkı kodu |
E330 |
|
Kimyasal formül |
C₆H₈O₇ |
|
CAS numarası |
77-92-9 |
|
EC numarası |
201-069-1 |
|
Molar kütle |
192,12 g/mol |
|
Saflık / analiz değeri |
%99,5–100,5 |
|
Fiziksel form |
Kristal granül veya kristal toz |
|
Görünüm |
Beyaz |
|
Koku |
Kokusuz |
|
Çözünürlük |
Suda yüksek oranda çözünür |
|
Su miktarı |
En fazla %0,5; parti belgesine göre doğrulanmalıdır |
|
Erime / bozunma aralığı |
Yaklaşık 153–159 °C |
|
Kimyasal yapı |
Üç karboksil grubu içeren organik asit |
|
Kalite sınıfı |
Gıda, farmasötik veya teknik sınıf seçenekleri |
|
Ambalaj miktarı |
1 kg |
|
Ambalaj tipi |
Nem bariyerli iç astarlı torba veya eş değer sızdırmaz ambalaj |
|
Tehlike sınıflandırması |
Göz Tahrişi Kategori 2 – H319 |
|
Kullanım şekli |
Profesyonel ve endüstriyel kullanım |
Teknik değerler üreticiye, kalite sınıfına ve üretim partisine göre değişebilir. Kesin ürün özellikleri ilgili partiye ait COA, teknik veri formu ve güvenlik bilgi formundan kontrol edilmelidir.
Öne Çıkan Özellikler
- %99,5–100,5 analiz değeri
- Kristal suyu içermeyen anhidrat yapı
- 192,12 g/mol molar kütle
- Suda yüksek çözünürlük
- Beyaz ve kokusuz kristal yapı
- Gıda formülasyonlarında E330 olarak kullanım
- Kuru ve efervesan karışımlara uygunluk
- pH düşürücü ve asitlik düzenleyici özellik
- Kalsiyum ve metal iyonlarıyla kompleks oluşturabilme
- Kireç çözücü formülasyonlarda kullanım
- Toz içecek ve kuru premikslerde değerlendirme
- Kozmetik ve temizlik ürünü formülasyonlarına uygunluk
- Gıda, farmasötik ve teknik kalite seçenekleri
Sitrik Asit Anhidrat Nedir?
Sitrik asit; molekülünde üç adet karboksil grubu bulunan, suda çözünebilen organik bir asittir. Doğal olarak turunçgiller başta olmak üzere birçok bitki ve canlı organizmada bulunur. Endüstriyel ölçekte çoğunlukla şeker içeren hammaddelerin kontrollü fermantasyonu ve ardından gerçekleştirilen saflaştırma ile kristalizasyon işlemleri sonucunda üretilir.
Sitrik asit anhidrat, kristal yapısında bağlı su molekülü bulunmayan sitrik asit formudur. Bu nedenle özellikle kuru ürünlerde, nem miktarının ve reçeteye eklenen toplam suyun kontrol edilmesi gereken formülasyonlarda kullanılır.
Suda çözündüğünde ortama hidrojen iyonları vererek çözeltinin pH değerini düşürür. Aynı zamanda kalsiyum, magnezyum ve bazı metal iyonlarıyla kompleks oluşturabilmesi nedeniyle temizlik, su şartlandırma ve metal yüzey işlemlerinde değerlendirilebilir.
Anhidrat İfadesi Ne Anlama Gelir?
Anhidrat, bir bileşiğin kristal kafesinde belirli oranda bağlı kristal suyu bulunmadığını ifade eder. Sitrik asit anhidratın kimyasal formülü C₆H₈O₇, monohidrat formunun formülü ise C₆H₈O₇·H₂O şeklindedir.
Anhidrat ifadesi, ürünün her koşulda mutlak olarak %0,000 su içerdiği anlamına gelmez. Üretim, ambalajlama ve depolama koşullarına bağlı olarak düşük miktarda nem bulunabilir. Kesin su miktarı ilgili parti analiz sertifikasındaki Karl Fischer veya eş değer analiz sonucundan kontrol edilmelidir.
Sitrik Asit Anhidrat ile Monohidrat Arasındaki Fark
|
Özellik |
Sitrik Asit Anhidrat |
Sitrik Asit Monohidrat |
|
Kimyasal formül |
C₆H₈O₇ |
C₆H₈O₇·H₂O |
|
CAS numarası |
77-92-9 |
5949-29-1 |
|
Molar kütle |
192,12 g/mol |
210,14 g/mol |
|
Kristal suyu |
Bulunmaz |
Bir molekül su içerir |
|
Asit miktarı |
Birim ağırlıkta daha yüksek |
Kristal suyu nedeniyle daha düşük |
|
Uygun formülasyonlar |
Kuru karışımlar ve düşük nemli ürünler |
Sulu prosesler ve genel formülasyonlar |
|
Nem kontrolü |
Daha dikkatli saklama gerekir |
Uygulamaya göre daha kolay kullanılabilir |
|
Reçete dönüşümü |
Daha düşük miktar yeterlidir |
Aynı mol için daha yüksek miktar gerekir |
Saflık değerleri eşit kabul edildiğinde:
- 100 kg sitrik asit monohidrat yaklaşık 91,43 kg sitrik asit anhidrata
- 100 kg sitrik asit anhidrat yaklaşık 109,38 kg sitrik asit monohidrata
eş değer molar miktarda sitrik asit sağlar.
Reçete dönüşümü yalnızca molar eş değerlik hesabıdır. Formülasyondaki su dengesi, partikül büyüklüğü, çözünme hızı, proses sıcaklığı ve ürün stabilitesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Gıda Endüstrisinde Kullanımı
Gıda sınıfı sitrik asit anhidrat, uygun mevzuat ve reçete koşulları altında E330 koduyla asitlik düzenleyici olarak kullanılabilir.
Başlıca uygulamalar:
- Toz içecek karışımları
- Meyve aromalı içecekler
- Şekerleme ürünleri
- Sert şeker ve drajeler
- Reçel ve jöleler
- Sos ve salça ürünleri
- Hazır çorbalar
- Unlu mamul premiksleri
- Sporcu gıdaları
- Gıda takviyesi karışımları
- Efervesan gıda takviyeleri
- Aroma ve tat düzenleme uygulamaları
Sitrik asit, ürünün pH değerini düşürerek ekşi tat profilinin ayarlanmasına yardımcı olur. Düşük pH bazı formülasyonlarda mikrobiyal gelişimin sınırlandırılmasını destekleyebilir; ancak sitrik asit tek başına her ürün için koruyucu madde veya mikrobiyolojik güvenlik yöntemi olarak değerlendirilmemelidir.
Gıda üretiminde yalnızca gıda sınıfı ve ilgili mevzuata uygunluğu belgelenmiş ürün kullanılmalıdır. Kullanım miktarı ürün reçetesine ve yürürlükteki gıda mevzuatına göre belirlenmelidir.
Efervesan Ürünlerde Kullanımı
Sitrik asit anhidrat, sodyum bikarbonat veya diğer karbonat tuzlarıyla birlikte efervesan sistemlerde asit bileşeni olarak kullanılır. Kuru halde uygun nem koşullarında saklanan karışım, suyla temas ettiğinde karbondioksit gazı oluşturarak köpürür.
Temel reaksiyon:
C₆H₈O₇ + 3 NaHCO₃ → Na₃C₆H₅O₇ + 3 CO₂ + 3 H₂O
Sitrik asit anhidrat aşağıdaki efervesan ürünlerde değerlendirilebilir:
- Vitamin tabletleri
- Mineral tabletleri
- Efervesan saşeler
- Toz içecek karışımları
- Banyo topları
- Pedikür tabletleri
- Efervesan temizlik tabletleri
Efervesan ürünlerde ortam nemi kontrol edilmelidir. Sitrik asit anhidrat higroskopik ortam koşullarında nem alabilir ve karbonat bileşenleriyle erken reaksiyon oluşmasına neden olabilir. Bu nedenle düşük nemli üretim alanı ve nem bariyerli ambalaj kullanılması önemlidir.
Kozmetik Ürünlerde Kullanımı
Uygun kozmetik kalite sınıfındaki sitrik asit anhidrat aşağıdaki ürünlerde pH düzenleyici veya efervesan asit bileşeni olarak kullanılabilir:
- Banyo topları
- Ayak bakım tabletleri
- Şampuan ve sıvı sabunlar
- Cilt temizleme ürünleri
- Saç bakım ürünleri
- Kozmetik toz karışımlar
- pH ayarlama formülasyonları
Kozmetik ürünlerde kullanılacak konsantrasyon, hedef pH, ürünün diğer bileşenleri ve güvenlik değerlendirmesine göre belirlenmelidir. Konsantre sitrik asit doğrudan cilde uygulanmamalıdır.
Temizlik ve Deterjan Ürünlerinde Kullanımı
Sitrik asit anhidratın asidik ve kompleks oluşturucu yapısı, kireç ve mineral birikintilerinin giderilmesine yardımcı olur.
Başlıca kullanım alanları:
- Kireç çözücüler
- Banyo ve mutfak temizleyicileri
- Bulaşık makinesi tabletleri
- Klozet temizleme tabletleri
- Toz yüzey temizleyiciler
- Çamaşır ve bulaşık deterjanı katkıları
- Kahve makinesi temizleme ürünleri
- Endüstriyel CIP temizlik formülasyonları
- Paslanmaz çelik yüzey işlem çözeltileri
Sitrik asit çözeltilerinin metal, conta, plastik ve kaplama malzemeleriyle uyumluluğu uygulama öncesinde kontrol edilmelidir.
Sitrik asit, sodyum hipoklorit içeren çamaşır suyu veya klorlu temizleyicilerle karıştırılmamalıdır. Asitlerin hipokloritli ürünlerle karıştırılması tehlikeli klor gazı oluşmasına neden olabilir.
Farmasötik ve Nutrasötik Kullanım
Farmakope uygunluğu belgelenmiş sitrik asit anhidrat:
- Efervesan ilaçlarda
- Vitamin ve mineral ürünlerinde
- Oral toz ve granüllerde
- Tampon sistemlerinde
- pH düzenleyici yardımcı maddelerde
- Farmasötik proses çözeltilerinde
kullanılabilir.
Farmasötik kullanım için ürünün USP, BP, Ph. Eur. veya ilgili farmakope monografına uygunluğu parti bazında doğrulanmalıdır. Gıda sınıfı veya teknik sınıf ürünler, farmasötik kalite belgesi bulunmadan ilaç üretiminde kullanılmamalıdır.
Laboratuvar Uygulamaları
Reaktif veya analiz kalitesindeki sitrik asit anhidrat aşağıdaki laboratuvar uygulamalarında kullanılabilir:
- Sitrat tamponlarının hazırlanması
- pH ayarlama çalışmaları
- Metal iyonu kompleksleme deneyleri
- Kimyasal sentezler
- Araştırma ve geliştirme çalışmaları
- Eğitim laboratuvarları
- Kalite kontrol analizleri
- Formülasyon geliştirme
- Çözünürlük ve stabilite çalışmaları
Analitik ölçümlerde teknik kalite ürün yerine analiz yönteminin gerektirdiği saflıkta laboratuvar reaktifi kullanılmalıdır.
Kullanım Alanları
- Gıda ve içecek üretimi
- Şekerleme endüstrisi
- Toz içecek üretimi
- Efervesan tablet üretimi
- Gıda takviyeleri
- İlaç ve farmasötik ürünler
- Kozmetik üretimi
- Banyo topu üretimi
- Temizlik kimyasalları
- Deterjan üretimi
- Kireç çözücü formülasyonlar
- Su şartlandırma prosesleri
- Paslanmaz çelik yüzey işlemleri
- Laboratuvar ve Ar-Ge çalışmaları
- Endüstriyel pH düzenleme
- Metal iyonu kompleksleme uygulamaları
Formülasyonda Kullanım Önerileri
- Uygulamanın gerektirdiği kalite sınıfı belirlenir.
- Ürünün COA ve güvenlik bilgi formu kontrol edilir.
- Reçetede gerekli asit miktarı hesaplanır.
- Sitrik asit kontrollü biçimde tartılır.
- Toz oluşumunu azaltacak uygun aktarım yöntemi kullanılır.
- Sulu formülasyonlarda ürün, karıştırma altındaki suya yavaşça eklenir.
- Çözeltinin sıcaklığı ve pH değeri takip edilir.
- Hedef pH değerine kademeli olarak ulaşılır.
- Efervesan ve kuru karışımlarda ortam nemi düşük tutulur.
- Hazırlanan formülasyon uygulamaya uygun kontrol testlerinden geçirilir.
Konsantre asit çözeltisine kontrolsüz şekilde baz eklenmesi veya güçlü baza hızlı asit ilavesi ekzotermik reaksiyona ve sıçramaya neden olabilir.
Depolama Koşulları
- Ürün kuru ve serin bir ortamda saklanmalıdır.
- Önerilen depolama sıcaklığı genel olarak 15–25 °C’dir.
- Doğrudan güneş ışığından korunmalıdır.
- Ambalaj nem ve hava girişine karşı kapalı tutulmalıdır.
- Açılan ambalaj kullanım sonrasında hemen kapatılmalıdır.
- Ürün zemine doğrudan temas ettirilmeden palet üzerinde saklanmalıdır.
- Güçlü bazlardan ve oksitleyici maddelerden ayrı tutulmalıdır.
- Klorlu temizlik ürünleriyle aynı çalışma alanında karıştırılmamalıdır.
- Gıda sınıfı ürünler teknik kimyasallardan ayrı depolanmalıdır.
- Ambalajın delinmesi ve suyla temas etmesi önlenmelidir.
Nem alan sitrik asit anhidrat topaklanabilir ve akışkanlığını kaybedebilir. Topaklanma görülmesi durumunda ürünün kalite durumu ve kullanım uygunluğu analiz edilmeden varsayılmamalıdır.
Güvenlik Bilgileri
Sitrik asit anhidrat kuvvetli mineral asitlerle aynı aşındırıcılık sınıfında olmamakla birlikte konsantre tozu ve çözeltisi gözlerde ciddi tahrişe neden olabilir.
- H319: Ciddi göz tahrişine yol açar.
- Tartım ve aktarım sırasında toz oluşumu önlenmelidir.
- Kimyasal güvenlik gözlüğü kullanılmalıdır.
- Uygun koruyucu eldiven ve laboratuvar önlüğü giyilmelidir.
- Yetersiz havalandırmada uygun partikül maskesi kullanılmalıdır.
- Ürün doğrudan solunmamalı veya tadılmamalıdır.
- Kullanım alanında göz yıkama imkânı bulunmalıdır.
- İnce tozun havada yoğunlaşması önlenmeli ve tutuşturucu kaynaklardan uzak çalışılmalıdır.
- Güncel SDS’de belirtilen bütün kişisel koruyucu donanım ve müdahale talimatları uygulanmalıdır.
Gözle temas
Kontakt lensler kolayca çıkarılabiliyorsa çıkarılır. Göz kapakları açık tutularak birkaç dakika boyunca bol suyla dikkatlice yıkanır. Tahriş devam ederse tıbbi yardım alınır.
Ciltle temas
Kirlenmiş giysiler çıkarılır ve temas eden bölge bol suyla yıkanır.
Soluma
Kişi temiz havaya çıkarılır. Öksürük, nefes darlığı veya tahriş devam ederse tıbbi yardım alınır.
Yutma
Ağız suyla çalkalanır. Bilinci açık kişiye kontrollü biçimde su verilebilir. Kusturulmaya çalışılmaz; belirti görülmesi veya yüksek miktarda maruziyet halinde tıbbi yardım alınır.
Güvenlik ve ilk yardım uygulamalarında her zaman teslim edilen ürüne ait güncel SDS esas alınmalıdır.
Ambalaj Bilgisi
- Ambalaj miktarı: 1 kg
- Ambalaj formu: Nem bariyerli iç astarlı torba veya eş değer sızdırmaz ambalaj
- Fiziksel form: Kristal granül veya kristal toz
- Kullanım: Profesyonel ve endüstriyel
Ambalaj tipi, partikül büyüklüğü ve kalite sınıfı tedarik edilen partiye göre değişebilir. Sipariş öncesinde ürün etiketi, COA, SDS ve uygunluk belgeleri kontrol edilmelidir.
Sipariş Öncesinde Kontrol Edilmesi Gerekenler
- Üretici ve menşe bilgisi
- Gıda, farmasötik, reaktif veya teknik kalite sınıfı
- Saflık ve titrasyon değeri
- Su miktarı
- Partikül büyüklüğü
- Ağır metal limitleri
- Sülfat ve oksalat limitleri
- COA bulunup bulunmadığı
- Güncel SDS
- E330 veya FCC uygunluğu
- USP, BP veya Ph. Eur. uygunluğu
- Helal, koşer veya diğer sertifika ihtiyaçları
- Ambalaj türü
- Raf ömrü ve üretim tarihi
Sık Sorulan Sorular
Sitrik asit anhidrat ne demektir?
Kristal yapısında bağlı su molekülü bulunmayan sitrik asit formudur. Kimyasal formülü C₆H₈O₇’dir.
CAS numarası nedir?
Sitrik asit anhidratın CAS numarası 77-92-9’dur.
Sitrik asit anhidratın molar kütlesi nedir?
Molar kütlesi 192,12 g/mol’dür.
Sitrik asit anhidrat ile limon tuzu aynı mıdır?
Limon tuzu adı günlük kullanımda sitrik asit için kullanılabilir. Ancak ticari ürünün anhidrat mı yoksa monohidrat mı olduğu ürün etiketi ve CAS numarası üzerinden kontrol edilmelidir.
Sitrik asit anhidrat gıdada kullanılabilir mi?
Yalnızca gıda sınıfı olduğu belgelenmiş ve ilgili mevzuata uygun ürünü gıda üretiminde kullanılabilir. Teknik sınıf ürünler gıda üretimine uygun değildir.
E330 ne anlama gelir?
E330, gıda uygulamalarında sitrik asit için kullanılan katkı maddesi kodudur. Bu kod tek başına ürünün gıda sınıfı olduğunu kanıtlamaz.
Efervesan tabletlerde neden anhidrat form kullanılır?
Anhidrat form, kristal suyu içermediği için kuru formülasyonun su dengesinin kontrol edilmesini kolaylaştırır. Bununla birlikte üretim alanı ve ambalaj nemden korunmalıdır.
Sitrik asit anhidrat suda çözünür mü?
Evet. Suda yüksek oranda çözünür ve asidik çözelti oluşturur.
Monohidrat yerine anhidrat kullanılabilir mi?
Molar eş değerlik hesabı yapılarak kullanılabilir. Saflık değerleri eşitse 100 kg monohidrat yaklaşık 91,43 kg anhidrata karşılık gelir. Reçetenin toplam su dengesi ayrıca düzenlenmelidir.
Ürün doğrudan tüketilebilir mi?
Hayır. Ürün bir hammaddedir ve doğrudan tüketim amacıyla sunulmaz. Gıda ürünlerinde kullanımı yalnızca uygun kalite sınıfı, reçete ve mevzuat koşulları altında gerçekleştirilmelidir.
Çamaşır suyuyla karıştırılabilir mi?
Hayır. Sitrik asit, sodyum hipoklorit içeren çamaşır suyu ve klorlu ürünlerle karıştırılmamalıdır. Tehlikeli klor gazı açığa çıkabilir.
Sitrik asit anhidrat nereden alınır?
Sitrik Asit Anhidrat için güncel fiyat, stok, kalite sınıfı, COA, SDS ve ambalaj seçenekleri hakkında Sentez Laboratuvar – sentezlab.com üzerinden bilgi ve teklif talep edebilirsiniz.
Neden Sentez Laboratuvar?
Sentez Laboratuvar; laboratuvar kimyasalları, gıda hammaddeleri, farmasötik yardımcı maddeler ve endüstriyel kimyasalların seçiminde kullanım alanına uygun kalite sınıfının belirlenmesine yardımcı olur.
Sitrik Asit Anhidrat için teklif isterken kullanım alanınızı, gerekli kalite standardını, yıllık tüketim miktarını, partikül formunu ve ihtiyaç duyulan sertifikaları belirtmeniz doğru ürünün belirlenmesini kolaylaştırır.