Şarap Refraktometresi – 0–40 Brix, %0–25 Potansiyel Alkol

 Şarap Refraktometresi; üzüm, üzüm suyu ve şıradaki çözünür kuru madde miktarını %0–40 Brix, şeker içeriğine bağlı tahmini potansiyel alkol değerini ise %0–25 aralığında ölçmek için tasarlanmış analog el tipi refraktometredir.

Çift skalalı optik yapısı sayesinde tek ölçümde hem Brix hem de potansiyel alkol değeri okunabilir. Bağlarda hasat zamanının belirlenmesi, şarap üretimine alınacak üzümlerin karşılaştırılması ve fermantasyon öncesindeki şeker düzeyinin kontrol edilmesi için pratik bir çözüm sunar.

Cihazın ATC otomatik sıcaklık telafisi, 10–30 °C arasındaki sıcaklık değişimlerinin Brix ölçümü üzerindeki etkisini azaltmaya yardımcı olur. Elektrik veya pil gerektirmeyen mekanik yapısı sayesinde bağda, üretim sahasında ve laboratuvarda kolaylıkla kullanılabilir.

Potansiyel alkol skalası, şıradaki şekerin tamamen fermente olacağı varsayımıyla hesaplanan yaklaşık değeri gösterir. Fermantasyonu tamamlanmış şarabın gerçek alkol oranını doğrudan ölçmez.

Teknik Özellikler

Ürün bilgilerinde belirtilen 0,2 değerleri skala bölüntüsü veya okuma çözünürlüğü olarak değerlendirilmelidir. Ölçüm doğruluğu; kalibrasyon, numune hazırlığı, sıcaklık, prizmanın temizliği ve kullanıcının skala okumasından etkilenebilir.

Öne Çıkan Özellikler

• %0–40 geniş Brix ölçüm aralığı
• %0–25 potansiyel alkol skalası
• Aynı görüş alanında iki farklı skala
• 0,2 °Bx Brix skala bölüntüsü
• %0,2 potansiyel alkol skala bölüntüsü
• 10–30 °C ATC otomatik sıcaklık telafisi
• Birkaç damla numuneyle ölçüm
• Elektrik ve pil gerektirmeyen mekanik yapı
• Ayarlanabilir oküler netliği
• Manuel sıfır kalibrasyonu
• Kompakt ve kolay taşınabilir tasarım
• Bağda ve üretim sahasında kullanıma uygunluk
• Sert taşıma kutusu
• Kalibrasyon sıvısı ve ayar tornavidası
• Plastik numune damlalığı
• Temizlik bezi
• Üzüm hasat olgunluğunun izlenmesine yardımcı olma
• Fermantasyon öncesi şıra kontrolü
• Diğer berrak ve şekerli sıvılarda Brix ölçümü

Şarap Refraktometresi Ne İşe Yarar?

Şarap refraktometresi, üzüm suyunun veya şıranın kırılma indisini ölçerek çözünür kuru madde miktarını Brix cinsinden gösterir. Üzüm olgunlaştıkça meyvedeki şeker miktarı genellikle artar. Brix değerinin düzenli olarak takip edilmesi, hasat zamanının ve üretime alınacak üzüm partisinin değerlendirilmesine yardımcı olur.

Loyka şarap refraktometresi aşağıdaki işlemlerde kullanılabilir:

• Bağda üzüm olgunluğunun izlenmesi
• Farklı bağ ve parsellerden alınan üzümlerin karşılaştırılması
• Hasat zamanının belirlenmesine yardımcı olunması
• Üzüm suyu ve şırada Brix ölçümü
• Şıranın tahmini potansiyel alkol değerinin belirlenmesi
• Fermantasyon öncesi şeker kontrolü
• Şarap üretim reçetelerinin hazırlanması
• Meyve suyu ve şekerli sıvıların kontrolü
• Küçük üretim ve hobi tipi şarap yapımı
• Şarap üretim ve kalite kontrol laboratuvarları

Brix Nedir?

Brix, sulu bir çözeltideki çözünür kuru madde miktarını ifade eden ölçüm skalasıdır. Saf sakkaroz ve su çözeltisinde 1 °Bx, 100 gram çözeltide yaklaşık 1 gram sakkaroza karşılık gelir.

Örneğin saf sakkaroz çözeltisinde:

• 10 °Bx, yaklaşık %10 şeker
• 20 °Bx, yaklaşık %20 şeker
• 25 °Bx, yaklaşık %25 şeker

anlamına gelir.

Ancak üzüm şırası yalnızca su ve sakkarozdan oluşmaz. Şırada glikoz, fruktoz, organik asitler, mineraller ve diğer çözünmüş bileşenler bulunur. Bu nedenle refraktometrede okunan Brix değeri, üzüm şırasında doğrudan yalnızca şeker miktarı değil, refraktometrik çözünür kuru madde değeri olarak değerlendirilmelidir.

Brix sonucu üzüm olgunluğunun izlenmesinde önemli olmakla birlikte tek başına üzüm veya şarap kalitesini belirlemez.

Potansiyel Alkol Ne Demektir?

Potansiyel alkol, üzüm şırasında bulunan fermente edilebilir şekerlerin maya tarafından alkole tamamen dönüştürüleceği varsayımıyla hesaplanan tahmini alkol oranıdır.

Şarap refraktometresindeki %0–25 potansiyel alkol skalası, Brix ölçümünden ayrı olarak yaklaşık alkol verimini doğrudan okumayı kolaylaştırır.

Potansiyel alkol ile gerçek alkol oranının farklı çıkmasına neden olabilecek faktörler şunlardır:

• Fermantasyonun tamamlanmaması
• Şarapta artık şeker kalması
• Kullanılan maya suşu
• Mayanın alkol verimi
• Fermantasyon sıcaklığı
• Şıradaki fermente olmayan çözünmüş maddeler
• Şeker veya su ilavesi
• Fermantasyon sırasında oluşan yan ürünler
• Numune ve kalibrasyon farklılıkları

Bu nedenle potansiyel alkol değeri üretim planlamasında kullanılan yaklaşık bir göstergedir; bitmiş şarabın laboratuvar yöntemiyle belirlenmiş gerçek alkol derecesi değildir.

Bitmiş Şarabın Alkol Oranını Ölçer mi?

Hayır. Loyka şarap refraktometresi, fermantasyon öncesindeki üzüm suyu veya şıradan potansiyel alkol tahmini yapmak için kullanılır.

Fermantasyon sırasında şeker azalırken etanol oluşur. Etanol de sıvının kırılma indisini değiştirdiğinden refraktometrenin doğrudan gösterdiği Brix sonucu artık yalnızca şeker miktarını temsil etmez.

Fermantasyon başladıktan sonra refraktometre kullanılacaksa:

• Fermantasyon öncesindeki başlangıç Brix değeri bilinmelidir.
• Güncel refraktometre değeri kaydedilmelidir.
• Alkol etkisini hesaba katan uygun düzeltme formülü veya yazılım kullanılmalıdır.
• Sonuç yaklaşık fermantasyon takibi amacıyla değerlendirilmelidir.

Bitmiş şarabın gerçek alkol oranı için uygun laboratuvar yöntemi, ebüliyometre, distilasyon ve yoğunluk ölçümü ya da uygulamaya uygun dijital analiz cihazı kullanılmalıdır.

Şarap Kalitesi Yalnızca Brix ile Belirlenir mi?

Hayır. Brix değeri üzüm ve şıra kontrolündeki önemli parametrelerden biridir ancak tek başına şarap kalitesini belirlemez.

Üzüm ve şarap kalitesinin değerlendirilmesinde aşağıdaki parametreler birlikte ele alınmalıdır:

• Brix ve şeker içeriği
• pH
• Titrasyon asitliği
• Tartarik ve malik asit düzeyleri
• Fenolik olgunluk
• Tane ve çekirdek olgunluğu
• Renk maddeleri
• Aroma gelişimi
• Üzüm sağlığı
• Çürüme ve küf durumu
• Maya tarafından kullanılabilir azot
• Üzüm çeşidi
• Hedeflenen şarap stili
• Fermantasyon koşulları

Bu nedenle hasat kararı yalnızca Brix sonucuna göre verilmemeli; üzümün fizyolojik ve fenolik olgunluğu da değerlendirilmelidir.

Brix ve Potansiyel Alkol İlişkisi

Şıradaki Brix değeri yükseldikçe fermantasyon sonunda elde edilebilecek potansiyel alkol oranı da genellikle yükselir. Pratik hesaplamalarda Brix değeri farklı katsayılarla çarpılarak yaklaşık alkol oranı tahmin edilebilir.

Ancak kullanılan katsayı:

• Üzüm çeşidine
• Şeker bileşimine
• Maya suşuna
• Fermantasyon verimine
• Artık şeker miktarına
• Üretim yöntemine

göre değişebilir.

Şarap refraktometresindeki ikinci skala, bu dönüşümü kullanıcı adına yaklaşık olarak gösterir. Skalada okunan değer kesin alkol analizi sonucu olarak değil, potansiyel verim tahmini olarak kullanılmalıdır.

ATC Otomatik Sıcaklık Telafisi

Sıvıların kırılma indisi sıcaklığa bağlı olarak değişir. Numune veya prizma sıcaklığındaki değişimler Brix sonucunda farklılığa neden olabilir.

Loyka şarap refraktometresinde bulunan ATC sistemi, 10–30 °C aralığındaki sıcaklık değişimlerini otomatik olarak telafi etmeye yardımcı olur.

ATC özelliğine rağmen güvenilir sonuç için:

• Cihaz ve numune benzer sıcaklıkta olmalıdır.
• Çok sıcak veya çok soğuk numune doğrudan prizmaya uygulanmamalıdır.
• Numune damlatıldıktan sonra sıcaklık dengesi için kısa süre beklenmelidir.
• Ölçüm doğrudan güneş altında yapılmamalıdır.
• ATC aralığının dışındaki sıcaklıklarda ölçümden kaçınılmalıdır.
• Kalibrasyon ve numune ölçümü mümkün olduğunca benzer sıcaklıkta yapılmalıdır.

ATC, sıcaklığın etkisini azaltır ancak hatalı kalibrasyon, kirli prizma veya homojen olmayan numuneden kaynaklanan hataları gidermez.

Şarap Refraktometresi Nasıl Kalibre Edilir?

1. Prizma yüzeyi temiz ve kuru hale getirilir.
2. Refraktometre ve kalibrasyon sıvısının ortam sıcaklığına gelmesi beklenir.
3. Prizma üzerine 1–2 damla kalibrasyon sıvısı veya uygun saf su damlatılır.
4. Gün ışığı plakası hava kabarcığı bırakmadan yavaşça kapatılır.
5. Cihazın prizması yeterli bir ışık kaynağına yönlendirilir.
6. Okülerden bakılarak netlik halkası ayarlanır.
7. Açık ve koyu alan arasındaki sınır çizgisi kontrol edilir.
8. Sınır çizgisi 0 °Bx üzerinde değilse koruyucu kapak açılır.
9. Birlikte verilen tornavidayla kalibrasyon vidası çevrilir.
10. Sınır çizgisi 0 °Bx değerine getirilir.
11. Prizma temiz suyla durulanıp yumuşak bezle kurulanır.
12. Kontrol ölçümü yapılarak sıfır ayarı doğrulanır.

Kalibrasyon sıvısının türü ve hedef değeri için ürünle birlikte verilen kullanım talimatı esas alınmalıdır.

Ölçüm Nasıl Yapılır?

1. Üzüm veya şıra numunesi homojen hale getirilir.
2. Prizmanın temiz, kuru ve çiziksiz olduğu kontrol edilir.
3. Plastik damlalıkla prizma üzerine birkaç damla numune uygulanır.
4. Gün ışığı plakası, numuneyi prizmaya eşit yayacak şekilde kapatılır.
5. Hava kabarcığı bulunmadığı kontrol edilir.
6. Numune ile prizmanın sıcaklık dengesi için birkaç saniye beklenir.
7. Refraktometre güçlü fakat doğrudan olmayan bir ışık kaynağına yöneltilir.
8. Okülerden bakılır ve görüntü net değilse netlik halkası çevrilir.
9. Açık ve koyu alanın birleştiği çizgiden Brix değeri okunur.
10. Aynı sınır çizgisinin potansiyel alkol skalasındaki karşılığı kaydedilir.
11. Ölçüm gerekirse iki veya üç kez tekrarlanır.
12. Ölçüm sonunda prizma temizlenerek kurulanır.

Temsili Numune Alma

Bağdaki tek bir üzüm tanesinden alınan ölçüm, bütün bağı veya üzüm partisini temsil etmeyebilir. Güvenilir hasat değerlendirmesi için farklı noktalardan temsili numune alınmalıdır.

Önerilen uygulama:

• Bağın farklı sıralarından numune alınması
• Güneş gören ve gölgede kalan salkımların değerlendirilmesi
• Salkımın farklı bölümlerinden tane seçilmesi
• Çok küçük veya hasarlı tanelerin tek başına kullanılmaması
• Toplanan tanelerin birlikte ezilip homojenleştirilmesi
• Aynı numuneden birkaç ölçüm yapılması
• Sonuçların tarih ve parsel bilgisiyle kaydedilmesi
• Olgunlaşma sürecinin düzenli aralıklarla takip edilmesi

Bu yöntem, birkaç tane üzerinde yapılan rastgele ölçümlere göre bağın genel olgunluğunu daha iyi temsil eder.

Şıra Dışındaki Numunelerde Kullanım

Şarap refraktometresinin Brix skalası, %40 Brix’e kadar olan farklı berrak ve şekerli sıvılarda da kullanılabilir.

Örnek uygulamalar:

• Üzüm suyu
• Meyve suyu
• Meyve ezmesi süzüntüsü
• Şeker şurubu
• Aromalı içecekler
• Fermantasyon öncesi meyve şıraları
• Şekerli proses sıvıları

Renkli, bulanık, yoğun veya partiküllü numunelerde sınır çizgisi daha zor okunabilir. Bu numunelerin uygulamaya uygun şekilde süzülmesi veya durultulması gerekebilir.

Potansiyel alkol skalası yalnızca uygun üzüm veya meyve şıralarında yaklaşık fermantasyon verimi için anlamlıdır. Şeker içeren her sıvıda gerçek alkol tahmini olarak kullanılmamalıdır.

Temizlik ve Bakım

• Prizma her ölçümden hemen sonra temizlenmelidir.
• Numunenin prizma üzerinde kurumasına izin verilmemelidir.
• Temizlik için yumuşak ve tüy bırakmayan bez kullanılmalıdır.
• Aşındırıcı sünger, sert fırça veya metal cisim kullanılmamalıdır.
• Prizma çizilmelere ve darbelere karşı korunmalıdır.
• Cihaz doğrudan suya daldırılmamalıdır.
• Gövde içerisine sıvı girmesi önlenmelidir.
• Kuvvetli solventler kullanılmamalıdır.
• Şekerli kalıntılar nemli yumuşak bezle dikkatlice uzaklaştırılmalıdır.
• Temizlik sonrasında prizma tamamen kurulanmalıdır.
• Refraktometre kullanılmadığında sert taşıma kutusunda saklanmalıdır.
• Cihaz yüksek sıcaklık, yoğun nem ve doğrudan güneş ışığından korunmalıdır.
• Uzun süre kullanılmayan cihaz ölçüm öncesinde yeniden kalibre edilmelidir.

Kullanım Uyarıları

• Cihaz bitmiş şarabın gerçek alkol oranını doğrudan ölçmez.
• %0–25 skalası tahmini potansiyel alkol değeridir.
• Fermantasyon başladıktan sonra etanol refraktometre sonucunu etkiler.
• Fermente numunelerde doğrudan Brix okuması gerçek artık şeker değerini göstermeyebilir.
• Resmî alkol analizlerinde uygun referans yöntem kullanılmalıdır.
• Brix değeri tek başına üzüm veya şarap kalitesini belirlemez.
• Numune ölçümden önce homojen hale getirilmelidir.
• Hava kabarcıkları ölçüm sonucunu etkileyebilir.
• ATC yalnızca 10–30 °C aralığında çalışır.
• Çok sıcak şıra doğrudan prizmaya damlatılmamalıdır.
• Kalibrasyon düzenli olarak kontrol edilmelidir.
• Prizma metal veya sert cisimlerle temizlenmemelidir.
• Cihaz suya daldırılmamalıdır.
• Bulanık ve partiküllü numuneler sınır çizgisinin okunmasını zorlaştırabilir.
• Kesin laboratuvar sonuçları için uygun dijital refraktometre veya referans analiz yöntemi tercih edilmelidir.

Standart Paket İçeriği

• 1 adet Şarap refraktometresi
• 1 adet sert taşıma kutusu
• 1 adet kalibrasyon sıvısı
• 1 adet kalibrasyon ayar tornavidası
• 1 adet plastik damlalık
• 1 adet temizlik bezi
• 1 adet kullanım kılavuzu

Sık Sorulan Sorular

Şarap refraktometresi hangi değerleri ölçer?

Cihaz %0–40 aralığında Brix ve %0–25 aralığında tahmini potansiyel alkol değeri gösterir.

Bitmiş şarabın alkol oranını ölçebilir mi?

Hayır. Potansiyel alkol skalası, fermantasyon öncesindeki şıra şekerinden elde edilebilecek yaklaşık alkol oranını gösterir. Bitmiş şarabın gerçek alkol derecesi için uygun alkol analiz yöntemi kullanılmalıdır.

Fermantasyon sırasında kullanılabilir mi?

Refraktometre fermantasyonun takibinde kullanılabilir ancak oluşan etanol doğrudan Brix okumasını etkiler. Başlangıç ve güncel değerlerin uygun düzeltme formülüyle değerlendirilmesi gerekir.

ATC özelliği nedir?

ATC, otomatik sıcaklık telafisidir. Cihazın 10–30 °C arasındaki sıcaklık değişimlerinin ölçüm üzerindeki etkisini azaltmasına yardımcı olur.

Ölçüm için ne kadar numune gerekir?

Prizma yüzeyini tamamen kaplayacak birkaç damla numune yeterlidir.

Pil veya adaptör gerekir mi?

Hayır. Şarap refraktometresi optik ve mekanik olarak çalışır; pil veya elektrik bağlantısı gerektirmez.

Üzüm dışında başka numunelerde kullanılabilir mi?

Evet. %40 Brix’e kadar üzüm suyu, meyve suyu, şeker şurubu ve benzeri sıvılarda Brix ölçümü yapılabilir. Potansiyel alkol skalasının her numune için anlamlı olmayacağı unutulmamalıdır.

Brix ölçümü üzümün hasada hazır olduğunu kesin olarak gösterir mi?

Hayır. Brix önemli bir olgunluk göstergesidir ancak hasat kararında pH, titrasyon asitliği, fenolik olgunluk, aroma ve üzüm sağlığı da değerlendirilmelidir.

Kalibrasyon nasıl yapılır?

Prizmaya uygun kalibrasyon sıvısı veya saf su damlatılır. Açık-koyu sınır çizgisi 0 °Bx ile çakışmıyorsa birlikte verilen tornavidayla kalibrasyon vidası ayarlanır.

Her ölçümden sonra temizlemek gerekir mi?

Evet. Şekerli numune prizma üzerinde kurursa sonraki ölçümleri etkileyebilir. Prizma her kullanımdan sonra yumuşak bezle temizlenip kurulanmalıdır.

Şarap refraktometresi nereden alınır?

Şarap refraktometresi için güncel fiyat, stok durumu ve alternatif dijital şarap refraktometreleri hakkında Sentez Laboratuvar – sentezlab.com üzerinden bilgi ve teklif talep edebilirsiniz.

Neden Sentez Laboratuvar?

Sentez Laboratuvar; analog ve dijital refraktometreler, Brix ölçüm cihazları, yoğunluk ölçerler, pH metreler ve şarap analiz ekipmanlarının seçiminde numune türü, ölçüm aralığı ve beklenen doğruluğa göre teknik değerlendirme sunar.

Şarap refraktometresi için teklif isterken ölçülecek numune türünü, Brix aralığını, potansiyel alkol skalası ihtiyacını ve analog ya da dijital cihaz tercihinizi belirtmeniz uygun refraktometrenin belirlenmesini kolaylaştırır.

Daha yüksek çözünürlük, dijital ekran veya Oechsle ve KMW gibi ilave şarap skalaları gereken uygulamalarda Sentez Laboratuvar ürünleri arasında bulunan Hanna dijital şarap refraktometreleri de değerlendirilebilir.